Wystawy w Królikarni

SKONTRUM

Kolekcja rzeźby ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie oraz prace Nicolasa Grospierre’a, Agnieszki Polskiej i Jana Szewczyka

4. grudnia 2011 – 31 grudnia 2012

Słowo SKONTRUM oznacza inwentaryzację muzealiów, porównywanie stanu faktycznego z zapisami w księgach inwentarzowych. Nazywając wystawę terminem wywodzącym się z praktyki muzealnej, jej autorzy zwracają uwagę na skład gromadzonej od 150 lat kolekcji rzeźby Muzeum Narodowego w Warszawie oraz funkcjonowanie samej instytucji muzeum. Pokazują sekretne życie zabytków, które zwyczaj toczy się poza zasięgiem wzroku zwiedzającego — w magazynach i pracowniach konserwatorskich.

Wystawa zbudowana z niemal pięciuset rzeźb staje się ekspresyjną instalacją. We wnętrzach Królikarni ustawiono tyle figur, ile wytrzymają stropy pałacu: chrześcijańskich świętych, bohaterów mitologicznych, arystokratów, mężów stanu i alegorie pojęć abstrakcyjnych. Pozbierano destrukty i ułomki — ręce, torsy, nosy. Odkurzono projekty pomników i maski pośmiertne. Dzieła wybitne sąsiadują z obiektami kultu, efektami chwilowych mód czy wytworami propagandy kolejnych systemów politycznych. Tak pomyślana ekspozycja zachęca widza do szukania własnych narracji. Każdy rodzaj refleksji jest równie uprawniony — polityczny, estetyczny, egzystencjalny czy metafizyczny.

O reinterpretację kolekcji rzeźby i kondycji muzeum zostali też poproszeni artyści współcześni: Agnieszka Polska czyta muzealne dokumenty; Nicolas Grospierre fotografuje rzeźby uśpione w magazynach; Jan Szewczyk filmuje tajemnicze zabiegi konserwatorskie, jakim poddawane są dzieła sztuki. Czynny udział w wystawie biorą też muzealni konserwatorzy. Odkrywając to co zazwyczaj dzieje się za kulisami muzeum, SKONTRUM włącza się jednocześnie w dyskusję nad misją, strategią działania i obecną kondycją instytucji sztuki. Wystawie towarzyszyć będą koncerty, spotkania z artystami, kuratorami i muzealnikami, warsztaty artystyczne dla dzieci i dorosłych.

„KoLekcja w Królikarni”
22 października 2011 – 3 czerwca 2012
Warsztaty dla dzieci, lekcje dla młodzieży i wykłady dla dorosłych – najnowsza wystawa „KoLekcja w Królikarni” to propozycja edukacyjna przeznaczona zarówno dla klas szkolnych, rodzin z dziećmi, jak i widzów indywidualnych. Ekspozycja, którą od 22 października będzie można oglądać w Muzeum Rzeźby im. Xawerego Dunikowskiego w Królikarni – oddziale Muzeum Narodowego w Warszawie – pomyślana została jako zapowiedź nowego wizerunku galerii stałych w Gmachu Głównym MNW. „KoLekcja w Królikarni” przygotowuje publiczność do zobaczenia znanych jej dzieł, ale przedstawionych według nowego klucza nie w sposób chronologiczno-geograficzny, lecz według podziału na gatunki malarskie i funkcje obrazów. Cel wystawy w Królikarni jest jednak szerszy, zawiera się w haśle: „Jak patrzeć?” i stanowi część specjalnego programu edukacyjnego przygotowanego dla widzów na czas rearanżacji galerii.

Pierwsza część ekspozycji poświęcona jest przedstawieniom artystów przy pracy – w miejscach, w których powstają ich dzieła. Są to: warsztat szesnastowiecznego mistrza sztuki malarskiej, pracownia i sklep rytownika z XVII wieku, atelier dziewiętnastowiecznego malarza, ale także – często niekonwencjonalne – miejsca pracy współczesnego twórcy. Wizerunki te pokazują nie tylko realia ich pracy, ale też sposób, w jaki byli, lub też w jaki chcieli być postrzegani – jako sprawni rzemieślnicy, skuteczni przedsiębiorcy, natchnieni wizjonerzy czy eksperymentatorzy społeczni. Ta część wystawy pozwala prześledzić zmieniającą się w dziejach pozycję artysty i koncepcje uprawiania sztuki.

W następnej sali znajdują się dzieła, które mogły wyjść, a w jednym przypadku naprawdę tak właśnie jest, z pracowni zaprezentowanych w wizerunkach. Dopełniają one zatem opowieści o sposobach pracy artystów, ale też zwracają uwagę na różnorodne funkcje dzieł sztuki, takie jak m.in. reprodukcyjna funkcja grafiki, ryciny jako kunsztowne dzieła kolekcjonerskie, obrazy religijne służące pogłębianiu pobożności czy malowidła historyczne wzmacniające świadomość narodową.

W kolejnych dwóch salach obrazy pogrupowane są według malarskich gatunków: historia, pejzaż, portret, scena rodzajowa, martwa natura. Jest to jednak tylko propozycja uporządkowania różnorodnych dzieł sztuki dawnej i współczesnej. Wybór dzieł ukazuje również, aczkolwiek w wielkim uproszczeniu, zmiany w obrazowaniu i różne, zmieniające się w czasie, rozwiązania najistotniejszych dla malarstwa, rysunku i grafiki problemów, a zatem sposoby przeniesienia złudzenia trójwymiarowej rzeczywistości na dwuwymiarowe podłoże, kreowanie autonomicznych przestrzeni artystycznych za pomocą koloru, światła i faktur; wreszcie „wyjście” dzieł sztuki poza ścisłe konwencje gatunków i rodzajów. Układ wystawy został pomyślany tak, by nie ograniczać inwencji widzów, lecz wręcz zachęcać ich do poszukiwania indywidualnych skojarzeń i tworzenia nieoczekiwanych spostrzeżeń, takich, o których kuratorzy, przygotowujący wystawę, nawet nie pomyśleli.

koordynacja wystawy: Przemysław Głowacki, Barbara Tichy oraz Ośrodek Oświatowy MNW

kuratorzy: dr Grażyna Bastek, Renata Higersberger, Maciej Monkiewicz, dr Joanna Sikorska, Agnieszka Tarasiuk

opracowanie graficzne wystawy i folderu: Akuku Design